คลินิกผิวหนังหมอวสุชล
คลินิกผิวหนังหมอวสุชล นัดหมายทาง LINE
ก้อน & ไฝ

ไฝแบบไหนน่าสงสัย? สัญญาณมะเร็งผิวหนังที่ไม่ควรรอ

นพ.วสุชล ชัยชาญ · ว.48814แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง (ตจวิทยา) · อัปเดต พ.ย. 2569 · อ่าน 4 นาที
ภาพประกอบ: ไฝแบบไหนน่าสงสัย? สัญญาณมะเร็งผิวหนังที่ไม่ควรรอ
ภาพประกอบเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

"ไฝเม็ดนี้มีมานานแล้ว แต่ช่วงนี้รู้สึกว่ามันใหญ่ขึ้น" "แผลที่จมูกเป็น ๆ หาย ๆ มาครึ่งปีแล้ว"

ประโยคแบบนี้แหละครับที่หมออยากให้มาตรวจ ไฝและก้อนส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็ง แต่ถ้ารอยไหน เปลี่ยนไป ไม่ควรปล่อยให้สงสัยค้างไว้นาน และมะเร็งผิวหนังบางชนิดไม่ได้สีดำหรือหน้าตาเหมือนไฝเลย การเทียบรูปในอินเทอร์เน็ตอย่างเดียวจึงไม่พอครับ

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
  • มะเร็งผิวหนังอาจเป็น ไฝที่เปลี่ยน ก้อนสีเนื้อ หรือแผลเรื้อรัง ไม่ได้ดำทุกชนิด
  • ABCDE ช่วยสังเกตไฝที่น่าสงสัย แต่ใช้ยืนยันหรือตัดโรคไม่ได้
  • รอยใหม่ หรือรอยเดิมที่เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ควรให้หมอดู แม้จะเล็ก

มะเร็งผิวหนังมีแบบไหนบ้าง

เบซัลเซลล์ (BCC)
เบซัลเซลล์ (BCC)หน้าตาที่พบบ่อยตุ่มมันวาว ขอบนูน บางทีมีสีดำปน แผลแตกเลือดออกง่าย พบบ่อยที่หน้า
สความัสเซลล์ (SCC)
สความัสเซลล์ (SCC)หน้าตาที่พบบ่อยปื้นหรือก้อนมีขุยหนา แผลไม่ยอมหาย
เมลาโนมา
เมลาโนมาหน้าตาที่พบบ่อยไฝหรือรอยดำที่รูปร่าง สี หรือขนาดผิดปกติ
ภาพ BCC และ SCC สร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง · ภาพเมลาโนมา: Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

แสงแดดเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญ แต่บางชนิดเกิดในที่ไม่โดนแดดได้ครับ คนไทยเจอเมลาโนมาที่ ฝ่าเท้า ฝ่ามือ และใต้เล็บ ได้บ่อยกว่าที่คิด

ABCDE: วิธีสังเกตไฝด้วยตัวเอง

ตัวอย่างเมลาโนมา รูปร่างไม่สมมาตร ขอบหยัก หลายสี
ตัวอย่างเมลาโนมา: รูปร่างไม่สมมาตร ขอบหยัก และมีหลายสีในก้อนเดียว · ภาพ: Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
  • A – Asymmetry รูปร่างสองซีกไม่เหมือนกัน
  • B – Border ขอบหยัก ไม่เรียบ หรือเลือนไม่ชัด
  • C – Color มีหลายสีในเม็ดเดียว หรือสีเปลี่ยน
  • D – Diameter ใหญ่กว่าประมาณ 6 มม. (ขนาดยางลบปลายดินสอ) แต่เล็กกว่านี้ก็เป็นได้
  • E – Evolving เปลี่ยนไป ขนาด รูปร่าง สี หรือเริ่มคัน เจ็บ เลือดออก

อีกข้อที่หมอใช้บ่อยคือ "ลูกเป็ดขี้เหร่" ครับ ไฝเม็ดไหนหน้าตาไม่เหมือนเพื่อนเม็ดอื่นบนตัวเรา เม็ดนั้นควรให้หมอดู

ABCDE ไม่ได้ครอบคลุมมะเร็งผิวหนังทุกชนิด และ ไม่ต้องรอให้ครบทุกข้อ ก่อนมาตรวจนะครับ

แผลเรื้อรังและจุดที่มักมองข้าม

นอกจากไฝ ให้สังเกตอาการเหล่านี้ด้วย:

  • แผลที่ ไม่หายใน 4–6 สัปดาห์ หรือหายแล้วกลับมาที่เดิม
  • ก้อนที่ โตขึ้นเรื่อย ๆ
  • เลือดออกเองโดยไม่ได้กระทบอะไร
  • ปื้นเดิมที่หน้าตาเปลี่ยนไป

ตรวจให้ทั่ว รวมถึง หนังศีรษะ หลังหู ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ซอกนิ้ว และเล็บ

เส้นดำที่เล็บ ที่ไม่ได้เกิดจากการกระแทก หรือแถบดำที่กว้างขึ้นเรื่อย ๆ ควรมาตรวจครับ ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็ง แต่ไม่ควรทาสีเล็บปิดไว้แล้วลืมไป

เจอรอยที่สงสัย ควรทำยังไง

  • ถ่ายรูปไว้ วางไม้บรรทัดหรือเหรียญข้าง ๆ ให้เห็นขนาด
  • จดว่าเริ่มสังเกตเมื่อไร และเปลี่ยนไปยังไง
  • มาพบหมอ อย่ารอดูจนโต

ที่คลินิก หมอจะตรวจดูรอยนั้นอย่างละเอียดร่วมกับไฝอื่นบนตัว และถ้ายังสงสัย จะ ตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจทางพยาธิวิทยา เพื่อให้ได้คำตอบที่แน่นอน

สิ่งที่ไม่ควรทำ: จี้ เลเซอร์ หรือใช้ยากัดไฝที่สงสัยเองก่อนตรวจ เพราะจะทำให้ไม่เหลือเนื้อเยื่อไปตรวจ และอาจเสียโอกาสวินิจฉัยตั้งแต่ระยะแรกครับ

คำถามที่คนไข้ถามบ่อย

ไฝเล็กกว่า 6 มม. ปลอดภัยเสมอไหม?ไม่เสมอไปครับ ต้องดูการเปลี่ยนแปลงและลักษณะอื่นประกอบ ขนาดอย่างเดียวตัดโรคไม่ได้
ไม่ค่อยโดนแดด ต้องสังเกตผิวไหม?ควรครับ มะเร็งผิวหนังบางชนิดเกิดในที่ไม่โดนแดด เช่น ฝ่าเท้าและเล็บ
ไฝนูน แปลว่าเป็นมะเร็งไหม?ไม่ใช่ครับ ไฝนูนส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่ถ้าเปลี่ยนแปลงหรือหน้าตาผิดปกติ ควรมาตรวจ
หมอซันฝากไว้ถ้ามีไฝหรือก้อนที่เปลี่ยนไปภายในไม่กี่เดือน หรือแผลที่ไม่ยอมหายเกินเดือน อย่ารอให้ชัดก่อนครับ แนะนำให้มาพบหมอผิวหนัง ตรวจแล้วไม่เป็นอะไรก็สบายใจ ถ้าใช่ การเจอเร็วทำให้รักษาได้ง่ายกว่ามาก
#มะเร็งผิวหนัง อาการ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

ไม่เจออาการของคุณ?ส่งรูปและเล่าอาการทาง LINE หมอจะแนะนำว่าควรมาตรวจไหม
ทัก LINE ถามหมอ