ผื่นแดงขอบชัดที่ข้อศอก เข่า หรือหนังศีรษะ ลอกเป็นขุยขาว ๆ ซ้ำแล้วซ้ำอีก หลายคนกังวลว่าเป็นเชื้อรา หรือกลัวจะติดคนในบ้าน
ถ้าเป็น สะเก็ดเงิน หมออยากให้สบายใจข้อแรกก่อนครับ ว่า โรคนี้ไม่ติดต่อ จับมือ กินข้าวด้วยกัน นอนห้องเดียวกันได้ตามปกติ แต่ต้องแยกให้ชัดจากผื่นอื่นก่อนเลือกยา เพราะรักษาคนละแบบ
- สะเก็ดเงินเป็นโรคอักเสบที่เกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน ไม่ติดต่อ
- เป็นได้ทั้งที่ผิวหนัง หนังศีรษะ เล็บ และอาจมีอาการข้อร่วม
- โรคมีช่วงสงบสลับช่วงกำเริบ เป้าหมายคือคุมให้สงบนานที่สุด
หน้าตาของสะเก็ดเงิน
แบบที่พบบ่อยที่สุดคือ ผื่นนูนหนา ขอบชัด มีขุยสีขาวหรือสีเงินปกคลุม อาจคัน แสบ หรือแตกเป็นร่อง บนผิวคนไทยบางคนผื่นอาจออกสีน้ำตาลหรือม่วงมากกว่าสีแดง
ตำแหน่งที่เจอบ่อย:
- ข้อศอก หัวเข่า
- หนังศีรษะ (บางคนนึกว่าเป็นรังแคหนัก)
- หลังส่วนล่าง ลำตัว
- เล็บ เป็นหลุมเล็ก ๆ เล็บหนา หรือปลายเล็บร่อน
แต่สะเก็ดเงินไม่ได้หน้าตาเหมือนกันทุกคนครับ ในซอกพับขุยอาจน้อยมาก บางคนเป็นแค่ที่เล็บ การมีขุยอย่างเดียวจึงยังบอกไม่ได้ว่าเป็นสะเก็ดเงิน
ทำไมถึงเป็น และทำไมกลับมาเป็นซ้ำ
ต้นเหตุคือ พันธุกรรมร่วมกับระบบภูมิคุ้มกันที่ทำงานมากเกินไป ทำให้ผิวอักเสบ และเซลล์ผิวสร้างตัวเร็วผิดปกติ จนทับถมเป็นขุยหนา
สิ่งที่อาจกระตุ้นให้กำเริบในบางคน เช่น
- ความเครียด พักผ่อนไม่พอ
- ผิวถูกขีดข่วน บาดเจ็บ หรือถูกเกา
- การติดเชื้อ เช่น คออักเสบ
- ยาบางชนิด
- การหยุดยาสเตียรอยด์ชนิดกินกะทันหัน
ตัวกระตุ้นของแต่ละคนไม่เหมือนกันครับ หมอแนะนำให้จดไว้ว่าผื่นเห่อช่วงไหน มีอะไรเกิดขึ้นก่อนหน้า แล้วเอามาให้หมอดู แต่ อย่าหยุดยาประจำตัวเองเพื่อทดลองว่าเป็นเพราะยา นะครับ
หมอตรวจและรักษาอย่างไร
หมอจะดูตำแหน่งผื่น ความหนา พื้นที่ที่เป็น เล็บ อาการข้อ และดูว่าโรคกระทบชีวิตประจำวันแค่ไหน บางรายที่หน้าตาผื่นไม่ชัด อาจต้องตัดชิ้นเนื้อตรวจเพื่อยืนยัน
การรักษามีหลายระดับ เลือกตามความรุนแรงของแต่ละคน:
- ครีมบำรุงผิว เป็นพื้นฐานทุกคน
- ยาทา สำหรับผื่นไม่กว้าง
- การฉายแสง สำหรับผื่นที่กว้างขึ้น
- ยากิน หรือยาที่ออกฤทธิ์ต่อภูมิคุ้มกัน สำหรับรายที่รุนแรงหรือมีอาการข้อ
ไม่ใช่ทุกคนต้องใช้ทุกวิธีครับ และบางวิธีอาจต้องส่งต่อโรงพยาบาลเมื่อจำเป็น
ดูแลตัวเอง และอาการข้อที่ต้องสังเกต
- อย่าแกะขุยหรือขัดแรง ผิวที่ถูกทำร้ายอาจเกิดผื่นใหม่ตรงนั้น
- ทาครีมบำรุงสม่ำเสมอ โดยเฉพาะหลังอาบน้ำ
- จัดการความเครียดและนอนให้พอ
บอกหมอถ้ามีอาการเหล่านี้ เพราะอาจเป็นข้ออักเสบสะเก็ดเงิน: นิ้วบวมทั้งนิ้ว ปวดข้อ ข้อฝืดตอนเช้า ปวดส้นเท้า
ไปโรงพยาบาลทันที ถ้าผิวแดงลอกเกือบทั้งตัว มีตุ่มหนองกระจาย มีไข้ หรืออ่อนเพลียมาก
คำถามที่คนไข้ถามบ่อย
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

