คลินิกผิวหนังหมอวสุชล
คลินิกผิวหนังหมอวสุชล นัดหมายทาง LINE
ผื่น & ภูมิแพ้

มือแห้งแตก คัน ลอกไม่หายสักที ดูแลยังไง

นพ.วสุชล ชัยชาญ · ว.48814แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง (ตจวิทยา) · อัปเดต พ.ย. 2569 · อ่าน 4 นาที
ภาพประกอบ: มือแห้งแตก คัน ลอกไม่หายสักที ดูแลยังไง
ภาพประกอบเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

แม่ครัว พยาบาล ช่างทำผม คนล้างจาน คุณแม่ที่ดูแลลูกเล็ก หรือใครก็ตามที่ต้องล้างมือบ่อย ๆ มักมาหาหมอด้วยอาการเดียวกันครับ มือแห้ง ตึง แสบ ลอก แล้วแตกเป็นร่องจนเจ็บ หยิบจับอะไรก็ลำบาก

ผื่นที่มือรักษาให้ดีขึ้นได้ครับ แต่ต้องทำ 2 อย่างไปพร้อมกัน คือ ลดสิ่งที่ทำร้ายผิว และ ซ่อมเกราะผิว ให้กลับมาแข็งแรง

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
  • น้ำและน้ำยาทำความสะอาดที่สัมผัสซ้ำ ๆ ทำให้เกราะผิวที่มืออ่อนแอ
  • ยังต้องล้างมือ แต่ปรับวิธีล้างและทาครีมให้ถูก
  • ผื่นมือเรื้อรังไม่ได้เกิดจากแพ้เสมอไป บางคนเป็นเชื้อราหรือสะเก็ดเงิน

ทำไมงานเปียกทำให้มืออักเสบ

มือที่เปียก–แห้ง–เปียก–แห้ง สลับกันทั้งวัน บวกกับสบู่ น้ำยา และการถู ค่อย ๆ ชะไขมันธรรมชาติของผิวออกไป ผิวเลยเสียน้ำง่าย แห้ง และอักเสบ บางคนมีผื่นภูมิแพ้ผิวหนังอยู่เดิม หรือแพ้สารที่ใช้ในงานร่วมด้วย ทำให้เป็นง่ายและหายยากกว่าคนอื่น

เบาะแสที่ช่วยหมอได้มากคือ "ช่วงหยุดงาน มือดีขึ้นไหม?" และผื่นอยู่ตรงไหนของมือ ถ้าดีขึ้นตอนหยุดยาว ๆ แล้วกลับมาเป็นตอนทำงาน ก็ชวนคิดถึงสิ่งที่สัมผัสในงานครับ

ล้างมือยังไงไม่ให้มือพัง

  • ใช้ น้ำอุณหภูมิปกติ ไม่ใช้น้ำร้อน
  • ใช้สบู่ อ่อนโยน ไม่ต้องถูนาน ไม่ต้องขัด
  • ซับให้แห้ง รวมถึงง่ามนิ้ว
  • ทาครีมทันทีหลังล้างมือทุกครั้ง และระหว่างวันเมื่อรู้สึกตึง
  • ก่อนนอน ทาครีมเนื้อเข้มข้นหนา ๆ แล้วใส่ถุงมือผ้าฝ้ายนอน ช่วยได้มากครับ

อย่าหยุดล้างมือที่จำเป็น เพื่อรักษาผื่นนะครับ โดยเฉพาะงานอาหารและงานดูแลผู้ป่วย แค่ปรับให้ผิวทนได้มากขึ้น

เลือกและใช้ถุงมือให้ถูก

  • ใช้ ถุงมือยางหรือถุงมือไนไตรล์ เวลาล้างจาน ซักผ้า หรือจับน้ำยา
  • ถ้าต้องใส่นาน ใส่ ถุงมือผ้าฝ้ายด้านใน ช่วยซับเหงื่อ
  • ถอดพักเป็นระยะ และเปลี่ยนเมื่อด้านในชื้น เพราะเหงื่อและความอับก็ทำให้ระคายเคืองได้
  • ถุงมือไม่ได้กันสารเคมีได้ทุกชนิด และบางคนแพ้ส่วนประกอบของถุงมือเอง ถ้าผื่นแย่ลงตอนใส่ถุงมือ บอกหมอครับ

เมื่อไรต้องตรวจแยกโรคอื่น

ผื่นที่มือไม่ใช่ทุกรายจะเป็นผื่นสัมผัสครับ ควรมาตรวจถ้า

  • เป็นเรื้อรังหลายเดือน
  • แตกเป็นร่องลึก เจ็บจนทำงานไม่ได้
  • เป็น ข้างเดียว ชัด ๆ (ชวนนึกถึงเชื้อรา)
  • มีผื่นขุยหนาที่อื่นด้วย หรือเล็บเปลี่ยนแปลง (ชวนนึกถึงสะเก็ดเงิน)

ที่คลินิก หมออาจ ขูดผิวส่องกล้องหาเชื้อรา ถ้าสงสัย ส่วนยาลดอักเสบต้องเลือกความแรงให้เหมาะกับผิวมือ ซึ่งหนากว่าหน้า อย่าใช้ยาของคนอื่นหรือยาทาหน้ามาทามือ ครับ

รีบมาตรวจ ถ้ามือปวด บวมร้อน มีหนอง แดงลาม หรือมีไข้

คำถามที่คนไข้ถามบ่อย

ทาครีมอย่างเดียวพอไหม?ถ้าเป็นน้อย บางคนดีขึ้นได้ครับ แต่ถ้าผื่นอักเสบชัด หรือยังต้องสัมผัสตัวกระตุ้นทุกวัน มักต้องใช้ยาช่วยด้วย
ใส่ถุงมือทั้งวันดีที่สุดเลยไหม?ไม่เสมอไปครับ ใส่นานแล้วอับชื้น ผื่นก็แย่ลงได้ ใส่เฉพาะตอนทำงานเปียก และดูแลด้านในให้แห้ง
มือเป็นผื่นต้องตรวจภูมิแพ้ทุกคนไหม?ไม่จำเป็นครับ หมอจะดูประวัติ การตอบสนองต่อการรักษา แล้วค่อยพิจารณาว่าการตรวจแบบไหนจะมีประโยชน์
หมอซันฝากไว้ถ้าดูแลมือตามนี้มา 2–4 สัปดาห์แล้วยังแตก เจ็บ หรือเป็นข้างเดียว แนะนำให้มาพบหมอผิวหนังครับ ผื่นที่มือบางชนิดหน้าตาคล้ายกันมาก แต่ยาคนละตัว ตรวจให้ชัดก่อนจะหายเร็วกว่า
#มือแห้งแตก คัน ลอก

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

ไม่เจออาการของคุณ?ส่งรูปและเล่าอาการทาง LINE หมอจะแนะนำว่าควรมาตรวจไหม
ทัก LINE ถามหมอ