คลินิกผิวหนังหมอวสุชล
คลินิกผิวหนังหมอวสุชล นัดหมายทาง LINE
สิว & รูขุมขน

ตุ่มแดง ตุ่มหนองหลังโกนขน: รูขุมขนอักเสบเกิดจากอะไร

นพ.วสุชล ชัยชาญ · ว.48814แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง (ตจวิทยา) · อัปเดต พ.ย. 2569 · อ่าน 4 นาที
ภาพประกอบ: ตุ่มแดง ตุ่มหนองหลังโกนขน: รูขุมขนอักเสบเกิดจากอะไร
ภาพประกอบเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

โกนขนขาเสร็จได้สองวัน มีตุ่มแดงขึ้นเต็มไปหมด ออกกำลังกายแล้วใส่เสื้อรัด ๆ นาน ๆ หลังเริ่มมีตุ่มหนองเล็ก ๆ ถ้าแต่ละตุ่มมี เส้นขนอยู่ตรงกลาง มีโอกาสเป็น รูขุมขนอักเสบ (Folliculitis) ครับ

หลายคนคิดว่าต้องเป็นเชื้อแบคทีเรีย แล้วไปซื้อยาฆ่าเชื้อมากิน แต่จริง ๆ แล้ว รูขุมขนอักเสบมีได้หลายสาเหตุ และหลายแบบไม่ได้ต้องใช้ยาฆ่าเชื้อเลย

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
  • รูขุมขนอักเสบเกิดได้จาก แบคทีเรีย ยีสต์ เชื้อรา หรือการระคายเคือง ไม่ใช่การติดเชื้อทุกครั้ง
  • ตำแหน่ง อาการคันหรือเจ็บ และสิ่งที่ทำก่อนผื่นขึ้น ช่วยหมอแยกสาเหตุ
  • บีบตุ่ม หรือซื้อยาฆ่าเชื้อเอง อาจไม่ตรงสาเหตุและทำให้แย่ลง

หน้าตาของรูขุมขนอักเสบ

  • ตุ่มแดงหรือตุ่มหนองเล็ก ๆ รอบเส้นขน
  • คัน เจ็บ หรือแสบ
  • พบบ่อยที่ หน้าอก หลัง แขน ขา ก้น และบริเวณที่โกนขน
  • ถ้าลึกขึ้น อาจกลายเป็น ก้อนแดงเจ็บ หรือฝี

ถ้าเป็นที่ หนังศีรษะ แล้วมีผมร่วง เจ็บ มีหนอง หรือเริ่มเป็นแผลเป็น ควรมาตรวจครับ เพราะบางชนิดทำให้ผมร่วงถาวรได้

สาเหตุมีอะไรบ้าง

แบคทีเรียเบาะแสตุ่มหนอง เจ็บ อาจลามเป็นฝี
ยีสต์ (Malassezia)เบาะแสตุ่มเล็กขนาดเท่า ๆ กัน คันมาก ที่อก หลัง
ขนคุดหลังโกนเบาะแสตุ่มขึ้นตรงที่โกน เห็นขนม้วนอยู่ใต้ผิว
การเสียดสี เหงื่อ อับชื้นเบาะแสเป็นตรงที่เสื้อรัด หรือหลังออกกำลังกาย
สระว่ายน้ำ อ่างน้ำร้อนเบาะแสตุ่มขึ้นตรงที่ชุดว่ายน้ำปิด 1–2 วันหลังลงน้ำ

ขนคุด เป็นกลไกที่เส้นขนม้วนกลับเข้าไปในผิว แล้วผิวอักเสบ ไม่ได้เกิดจากเชื้อ จึงไม่ต้องใช้ยาฆ่าเชื้อทุกครั้งครับ

และสีของหนองก็ บอกชนิดเชื้อไม่ได้ นะครับ

ดูแลเบื้องต้น

  • พักการโกนหรือถอนขน ตรงที่อักเสบชั่วคราว
  • ใส่เสื้อผ้า หลวม ระบายอากาศ
  • เปลี่ยนเสื้อทันที หลังเหงื่อออก
  • ใช้มีดโกนและผ้าเช็ดตัว ของตัวเอง และเปลี่ยนใบมีดบ่อย ๆ
  • ไม่บีบ ไม่แคะ ไม่ใช้เข็มเจาะ ตุ่มเอง

อย่าซื้อครีมผสมสเตียรอยด์ ยาฆ่าเชื้อ หรือยาเชื้อรา มาใช้พร้อม ๆ กัน โดยไม่รู้สาเหตุ เพราะแต่ละสาเหตุตอบสนองต่อยาต่างกัน และอาจบดบังอาการจนหมอวินิจฉัยยาก

ต้องเพาะเชื้อไหม

ไม่ใช่ทุกคนต้องตรวจแล็บครับ หมอจะดูความรุนแรง ตำแหน่ง การเป็นซ้ำ และดูว่ารักษาแล้วตอบสนองไหม ถ้าจำเป็น อาจ ขูดตรวจหายีสต์ หรือ เก็บหนองส่งเพาะเชื้อ

รีบมาตรวจ ถ้า

  • ตุ่มกลายเป็น ก้อนปวดมาก หรือฝี
  • แดงร้อนลามออก มีไข้
  • อยู่ใกล้ตา
  • เป็นเบาหวาน หรือภูมิคุ้มกันต่ำ

คำถามที่คนไข้ถามบ่อย

ตุ่มมีหนอง ต้องกินยาฆ่าเชื้อเสมอไหม?ไม่เสมอไปครับ บางชนิดไม่ได้เกิดจากแบคทีเรีย หมอต้องดูสาเหตุและความรุนแรงก่อน
รูขุมขนอักเสบติดต่อไหม?ไม่ทุกชนิดครับ แบบที่มาจากขนคุดหรือการเสียดสีไม่ติด แต่ก็ไม่ควรใช้มีดโกนหรือผ้าเช็ดตัวร่วมกับคนอื่น
หายแล้วทำไมกลับมาอีก?มักเพราะยังมีตัวกระตุ้นอยู่ครับ เช่น การโกน เสื้อรัด หรือความอับชื้น ถ้าเป็นซ้ำบ่อยควรให้หมอทบทวนสาเหตุ
หมอซันฝากไว้ถ้าตุ่มขึ้นซ้ำทุกครั้งที่โกนขน หรือดูแลเองมา 2–3 สัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้น แนะนำให้มาพบหมอผิวหนังครับ หาสาเหตุให้ชัดก่อน จะได้ไม่ต้องกินยาฆ่าเชื้อโดยไม่จำเป็น
#รูขุมขนอักเสบเกิดจากอะไร

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

ไม่เจออาการของคุณ?ส่งรูปและเล่าอาการทาง LINE หมอจะแนะนำว่าควรมาตรวจไหม
ทัก LINE ถามหมอ