ตุ่มเล็ก ๆ เต็มหน้าอกและหลัง คันยิบ ๆ ทายาสิวมาเป็นเดือนก็ไม่ดีขึ้น หลายคนได้ยินคำว่า "สิวเชื้อรา" แล้วก็ไปซื้อยาเชื้อรามาทาเลย
หมออยากให้รู้ก่อนครับว่า "สิวเชื้อรา" เป็นคำเรียกกันทั่วไป ทางการแพทย์คือ รูขุมขนอักเสบจากยีสต์ (Malassezia folliculitis) ซึ่ง ไม่ใช่สิว และ ไม่ใช่ทุกตุ่มคันจะเป็นอันนี้ สิว รูขุมขนอักเสบจากยีสต์ และจากแบคทีเรีย หน้าตาคล้ายกันได้ และบางคนก็เป็นพร้อมกันหลายอย่าง
- สิว มักมีหลายแบบปนกัน: หัวดำ หัวขาว ตุ่มแดง ตุ่มหนอง หลายขนาด
- สิวเชื้อรา มักเป็นตุ่มเล็ก ขนาดเท่า ๆ กัน คันมาก ไม่มีหัวดำหัวขาว
- แยกให้ถูกก่อน จะได้ไม่ใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาเชื้อราโดยไม่จำเป็น
สังเกตความต่าง
ตารางนี้ช่วยตั้งข้อสงสัยได้ครับ แต่ ใช้วินิจฉัยเองจากรูปในเน็ตหรือจากอาการคันอย่างเดียวไม่ได้
"สิวเชื้อรา" เกิดจากอะไร
ยีสต์ Malassezia เป็นเชื้อที่อยู่บนผิวทุกคนตามปกติ ชอบที่ที่มีไขมัน เมื่อสภาพแวดล้อมเหมาะ เช่น
- อากาศร้อนชื้น เหงื่อออกมาก
- ใส่เสื้อรัด อับชื้นนาน
- เพิ่งกินยาปฏิชีวนะ (ซึ่งไปลดแบคทีเรียที่คอยคุมยีสต์)
- ใช้ยาสเตียรอยด์
ยีสต์จะเพิ่มจำนวนในรูขุมขนจนอักเสบครับ แต่การมีปัจจัยเหล่านี้ก็ไม่ได้ยืนยันว่าเป็นโรคนี้ และการเจอยีสต์บนผิวก็ต้องแปลผลให้ถูก เพราะทุกคนมีอยู่แล้ว
ทำไมทายาสิวแล้วไม่ดีขึ้น
ถ้าต้นเหตุไม่ใช่สิว ยาสิวก็ไม่ตรงจุดครับ บางรายยิ่งกินยาปฏิชีวนะรักษาสิว ยีสต์ยิ่งเพิ่ม
กลับกัน ถ้าเห็นตุ่มคันแล้วรีบซื้อยาเชื้อรามาใช้เลย ก็อาจทำให้พลาดโรคอื่นที่หน้าตาคล้ายกัน
ที่คลินิก หมอจะดูผิวทั้งหมด และถ้าสงสัย จะ ขูดตุ่มส่องกล้องหายีสต์ แยกจากแบคทีเรียและโรคอักเสบอื่น การรักษาอาจเป็นยาทา แชมพูยาฟอกตัว หรือยากิน แล้วแต่ความรุนแรง ไม่ควรเริ่มยากินเชื้อราหรือยาปฏิชีวนะเอง ครับ
เตรียมข้อมูลก่อนมาตรวจ
- ผื่นเริ่มเมื่อไร คันหรือเจ็บ
- ขึ้นหลังออกกำลังกาย โกนขน หรือใช้ผลิตภัณฑ์ใหม่ไหม
- ยาที่ใช้อยู่ โดยเฉพาะ ยาปฏิชีวนะ ยาสเตียรอยด์
- ถ่ายรูปตอนผื่นเห่อไว้ได้ ไม่ต้องบีบตุ่มให้เห็นชัด
ระหว่างรอ: ลดความอับและการเสียดสี ใส่เสื้อระบายอากาศ อย่าแกะตุ่ม
รีบมาตรวจ ถ้ามีก้อนเจ็บลึก แดงลาม มีไข้ หรือมีผมร่วงเป็นแผลเป็นร่วมด้วย
คำถามที่คนไข้ถามบ่อย
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

