คลินิกผิวหนังหมอวสุชล
คลินิกผิวหนังหมอวสุชล นัดหมายทาง LINE
ผม & เล็บ

รังแคไม่หาย คันหนังศีรษะ เซ็บเดิร์มหรือเปล่า?

นพ.วสุชล ชัยชาญ · ว.48814แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง (ตจวิทยา) · อัปเดต พ.ย. 2569 · อ่าน 4 นาที
ภาพประกอบ: รังแคไม่หาย คันหนังศีรษะ เซ็บเดิร์มหรือเปล่า?
ภาพประกอบเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

ขุยขาว ๆ ติดเสื้อสีเข้ม คันหัวระหว่างประชุม สระผมทุกวันแล้วก็ยังไม่หาย หลายคนเปลี่ยนแชมพูมาแล้วนับไม่ถ้วน

หมออยากชวนถอยมาหนึ่งก้าวครับ ขุยบนหนังศีรษะมีได้หลายสาเหตุ ถ้าเลือกแชมพูให้ตรงกับสาเหตุ จะหายเร็วกว่าและไม่ต้องเสียเงินลองไปเรื่อย ๆ

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
  • รังแคกับเซ็บเดิร์มเป็นโรคเดียวกันคนละระดับ แต่ ขุยหนามาก หรือผมร่วงเป็นหย่อม ต้องแยกโรคอื่น
  • แชมพูยาแต่ละตัวมีวิธีใช้ต่างกัน ต้องทิ้งไว้ให้ยาทำงาน ไม่ใช่สระแล้วล้างออกทันที
  • อย่าเกา อย่าผสมยาเองลงในแชมพู

ขุยแบบไหน น่าจะเป็นเซ็บเดิร์ม

ชวนนึกถึงเซ็บเดิร์ม ถ้าขุยขาวหรือเหลือง ดูมัน ๆ คัน และมีผื่นที่ไรผม หลังหู หรือคิ้วร่วมด้วย

ชวนนึกถึงโรคอื่น ถ้า

  • เป็นปื้นขอบชัด ขุยหนาซ้อนกัน → สะเก็ดเงิน
  • ผมหัก ผมร่วงเป็นหย่อม โดยเฉพาะในเด็ก → เชื้อราที่หนังศีรษะ
  • เริ่มหลังเปลี่ยนแชมพู ยาย้อมผม → ผื่นแพ้สัมผัส
  • มีตุ่มหนองตามรูขุมขน → รูขุมขนอักเสบ

ดูจากรูปอย่างเดียวบางครั้งแยกยากครับ ถ้าไม่แน่ใจ มาให้หมอดูจะชัดกว่า

ใช้แชมพูยายังไงให้ได้ผล

แชมพูยาที่หมอเลือกให้ อาจมีตัวยาต้านยีสต์ หรือตัวยาช่วยลดขุย ขึ้นกับอาการ หลักการใช้คือ

  • ชโลมให้ทั่วหนังศีรษะ ไม่ใช่แค่ที่เส้นผม
  • ทิ้งไว้ตามเวลาที่ฉลากหรือหมอบอก มักประมาณ 3–5 นาที
  • ล้างออกให้หมด
  • ใช้ตามความถี่ที่แนะนำ เช่น สัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง

ไม่ใช่ว่า ยิ่งแรง ยิ่งทิ้งไว้นาน ยิ่งดี นะครับ ถ้าแสบ ผื่นเพิ่ม หรือหนังศีรษะแห้งมาก ให้บอกหมอเพื่อปรับ ไม่ต้องซื้อหลายยี่ห้อมาสลับเอง

ดูแลหนังศีรษะระหว่างวัน

  • สระผมตามความเหมาะสมกับผมและความมัน
  • อย่าใช้เล็บเกาหรือแกะขุย
  • ลดผลิตภัณฑ์จัดแต่งทรงที่ทำให้คัน
  • ล้างหวีและเปลี่ยนปลอกหมอนสม่ำเสมอ

พอคุมอาการได้แล้ว หมออาจปรับเป็นแผนป้องกัน เช่น ใช้แชมพูยาสัปดาห์ละครั้ง สลับกับแชมพูปกติ

อย่าเอายาสเตียรอยด์ที่ใช้ทาตัว มาผสมในแชมพูเอง นะครับ

อาการที่ไม่ควรดูแลเป็นรังแคเองต่อ

  • ขุยหนามาก แดง เจ็บ
  • มีน้ำเหลืองหรือหนอง
  • ผมร่วงเป็นหย่อม
  • ใช้แชมพูยาตามคำแนะนำ 4 สัปดาห์แล้วไม่ดีขึ้น
  • เด็กที่มีขุยร่วมกับผมหักหรือร่วงเป็นหย่อม ต้องแยกเชื้อรา ซึ่งต้องกินยา ใช้แชมพูอย่างเดียวไม่หาย

ส่วนใครที่ผมบางร่วมด้วย แชมพูรังแคไม่ได้รักษาผมร่วงจากพันธุกรรมนะครับ ควรให้หมอประเมินแยกกัน

คำถามที่คนไข้ถามบ่อย

รังแค แปลว่าสระผมไม่สะอาดใช่ไหม?ไม่ใช่ครับ รังแคเกี่ยวกับการอักเสบและการตอบสนองของหนังศีรษะ ไม่ใช่ความสกปรก
ต้องสระผมทุกวันไหม?ขึ้นกับผม ความมัน และอาการครับ บางคนทุกวัน บางคนวันเว้นวัน หมอช่วยวางแผนให้ได้
ผมร่วงเยอะ ต้องซื้อแชมพูแก้ผมร่วงไหม?หาสาเหตุก่อนดีกว่าครับ ผมร่วงอาจไม่ได้มาจากรังแค และต้องดูแลคนละแบบ
หมอซันฝากไว้ถ้าเปลี่ยนแชมพูมาหลายตัวแล้วรังแคยังกลับมา หรือมีผมร่วงเป็นหย่อมร่วมด้วย แนะนำให้มาพบหมอผิวหนังครับ หมอจะช่วยแยกว่าเป็นเซ็บเดิร์ม สะเก็ดเงิน หรือเชื้อรา และเลือกยาให้ตรง ไม่ต้องลองผิดลองถูกเอง
#รังแค คันหนังศีรษะ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

ไม่เจออาการของคุณ?ส่งรูปและเล่าอาการทาง LINE หมอจะแนะนำว่าควรมาตรวจไหม
ทัก LINE ถามหมอ